Mali, son yılların en kapsamlı saldırı dalgalarıyla sarsılmaya devam ediyor. Ülke genelindeki eş zamanlı operasyonlar, hem askeri hedeflere hem de stratejik noktalara yöneltilmiş durumda. Başkent Bamako’da gece boyunca patlama ve çatışma sesleri yükselirken, kuzey bölgelerinden gelen haberler, devlet otoritesinin ciddi şekilde zayıfladığına işaret ediyor. Saldırılarda Savunma Bakanı’nın hayatını kaybetmesi, askeri yönetim için büyük bir darbe olarak yorumlanırken, güvenlik alanında önemli bir boşluk oluştuğu belirtiliyor. Ayrıca, Kuzey Mali’deki stratejik Kidal kentinin kontrolünün kaybedilmesi, güç dengelerini köklü bir şekilde değiştirdi.
2020’de yaşanan darbeyle iktidara gelen Col. Assimi Goïta’nın liderliğindeki askeri yönetim, bu gelişmelerin ardından kamuoyuna uzun bir süre çıkmadı. Bu sessizlik, hem iç politikada hem de uluslararası alanda “Yönetim zayıflıyor mu?” sorularını gündeme getirdi.
Üç temel senaryo üzerinde duruluyor:
1. **Askeri Yönetimin Savunma ve Karşı Saldırı Senaryosu**: Ordu, ülkenin büyük bir bölümünde hâlâ kontrolü elinde bulunduruyor. Ancak kuzeydeki milis güçlere karşı gerçekleştireceği karşı operasyonun başarısı, mevcut rejimin geleceğini belirleyecek. Başarısızlık, yönetimin ciddi bir şekilde zayıflamasına yol açabilir.
2. **Rusya Desteği ve Yeni Ortaklıklar**: Mali’nin uzun süre iş birliği yaptığı Rus güvenlik yapılarının etkisi sorgulanmaya başlandı. Özellikle son saldırılar, bu ortaklığın yetersiz kaldığına dair eleştirileri artırmış durumda. Bu nedenle Türkiye ve ABD gibi yeni aktörlerle iş birliğinin artabileceği konuşuluyor.
3. **Yönetim Değişikliği ve Yeni Güç Dengesi**: En kritik senaryo, askeri yönetimin tamamen devrilmesi olasılığını içeriyor. Böyle bir durumda yeni bir askeri darbe ya da FLA ile JNIM arasında kırılgan bir güç paylaşımının gündeme gelebileceği öngörülüyor. Ancak iki yapı arasındaki ideolojik farklılıklar, bu durumu oldukça karmaşık hale getiriyor.
Gerginlik sahada artış gösteriyor. FLA sözcüleri, kuzeydeki ilerleyişlerini sürdürerek Gao ve Timbuktu gibi stratejik kentleri hedef aldıklarını duyurdu. Militan grup, “Gao kapılarının büyük ölçüde kontrol altında olduğunu” bildirirken, nihai hedeflerinin kuzeyde tam hakimiyet kurmak olduğu ifade ediliyor. Öte yandan, JNIM’in son yıllarda daha yerel ve bölgesel bir strateji benimsediği, küresel cihat söylemini geri plana ittiği gözlemleniyor. FLA ile kurulan geçici iş birliğinin uzun vadeli sürdürülebilirliği ise belirsizliğini koruyor.
Mali’deki gelişmeler, sadece bir güvenlik krizi değil, aynı zamanda devlet otoritesinin geleceğini belirleyecek kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Bamako’dan Kidal’a uzanan çatışma hattı, ülkeyi karmaşık bir siyasi ve askeri belirsizliğe sürüklüyor. Önümüzdeki günlerde gerçekleşecek askeri karşı operasyonun durumu ve dış aktörlerin tutumu, Mali’nin geleceğini belirleyecek en önemli unsurlar arasında yer alacak.